ประวัติของปฏิทินชวา
ปฏิทินชวา (Kalender Jawa) เป็นระบบปฏิทินที่ถูกสร้างขึ้นโดย สุลต่านอากุงแห่งอาณาจักรมาตารัม (Sultan Agung of Mataram) ในปี ค.ศ. 1633 โดยมีจุดประสงค์เพื่อรวมระบบวันที่แตกต่างกันสองระบบที่ใช้กันในขณะนั้น คือ ปฏิทินฮินดู (ปฏิทินศก - Saka) ที่ใช้ในราชสำนัก และ ปฏิทินอิสลาม (ฮิจเราะห์ - Hijri) ที่ประชาชนมุสลิมส่วนใหญ่ใช้
ผลลัพธ์คือปฏิทินแบบ จันทรคติ (Lunar) ที่นับปีต่อเนื่องมาจากปฏิทินศก แต่ใช้ระบบเดือนแบบปฏิทินอิสลาม ทำให้จำนวนวันในหนึ่งปีใกล้เคียงกับปฏิทินอิสลาม แต่ยังคงรักษาเอกลักษณ์ของชวาไว้ เช่น วัฏจักร 5 วัน (Pasaran) และวัฏจักร 8 ปี (Windu)
หลักการคำนวณ
หัวใจของการคำนวณคือการนับจำนวนวันที่ผ่านไปทั้งหมดนับจาก วันแรกของปฏิทิน (Epoch) ซึ่งกำหนดไว้คือ วันที่ 1 เดือนมุฮัรรอม ปี 1043 ฮิจเราะห์ศักราช นับเป็นปีอาลิฟ 1 ตรงกับวันที่ 8 กรกฎาคม ค.ศ. 1633
เมื่อได้จำนวนวันทั้งหมดแล้ว จะนำไปคำนวณเพื่อหาองค์ประกอบต่างๆ ของวันนั้นๆ โดยใช้การหารเอาเศษ (Modulo) เช่น การหาวันในสัปดาห์ 7 วัน (Saptawara) หรือการหาวันปัญจวาร 5 วัน (Pancawara)
ปีอธิกสุรทิน (Tahun Kabisat)
เพื่อปรับแก้ให้จำนวนวันสอดคล้องกับการโคจรของดวงจันทร์ ปฏิทินชวาได้กำหนดให้มีปีอธิกสุรทินในระบบวัฏจักร 8 ปีที่เรียกว่า วินดู (Windu)
- ใน 1 วินดู มี 8 ปี แต่ละปีมีชื่อเรียกเฉพาะ
- ปีปกติจะมี 354 วัน
- ปีอธิกสุรทินจะมี 355 วัน โดยจะมีการเพิ่ม 1 วันในเดือนสุดท้ายของปี คือเดือนเบอซาร์ (Besar) ทำให้เดือนนั้นมี 30 วันแทนที่จะเป็น 29 วัน
- ปีที่เป็นปีอธิกสุรทินในรอบวินดู ได้แก่: ปีที่ 2 (Ehé), ปีที่ 5 (Dal), และปีที่ 8 (Jimakir)