วันนี้ขอเสนอคำศัพท์ที่น่าสนใจจากกลุ่มคนแขกสงขลาที่บ้านควน ปลายน้ำคลองอู่ตะเภา นั่นคือคำว่า “ลาหวัน” คำว่า “ลาหวัน” มีความหมายเดียวกันกับสำนวนที่เราคุ้นเคยกันในภาษาไทยถิ่นใต้คือ “ไม่รู้หวัน” หรือ “ไม่รู้จักหวัน” ซึ่งโดยทั่วไปแล้วมีความหมายว่า “ไม่รู้จักกาลเทศะ” “ไม่รู้เรื่อง” “ไม่ประสีประสา” ฯลฯ
การใช้ที่บ้านควนอาจมีการใช้คำว่า “ลาหวัน” แยกเดี่ยว หรือบางครั้งก็พูดรวมกันไปเลยว่า “ลาหวันไม่รู้หวัน” เพื่อเน้นย้ำความหมาย
ที่มาทางภาษาน่าสนใจ (ข้อเสนอส่วนตัว)
ในมิติของภาษา คำว่า “ลาหวัน” มีความน่าสนใจเป็นพิเศษ เนื่องจากเป็นไปได้ว่าเป็นการผสมผสานของคำจาก สองภาษา ที่แตกต่างกัน คือ คำว่า “ลา” لا มาจากภาษาอาหรับ ซึ่งแปลว่า “ไม่” และ “หวัน” คือคำในภาษาไทยถิ่นใต้ ที่หมายถึง “ตะวัน” หรือ “ดวงอาทิตย์” ค้นดูพบว่า กร่อนจาก ตาวัน หมายถึงดวงตาของวันคือดวงอาทิตย์ เหมือนกับภาษามลายูที่เรียกดวงอาทิตย์ว่า Mata Hari (Mata อ่านว่า มาตา แปลว่า ตา,Hati ฮารีแปลว่าวัน ) … หากพิจารณาจากสำนวน “ไม่รู้หวัน” ในภาษาไทยถิ่นใต้ ซึ่งหมายถึง “ไม่รู้จักหวัน” ก็สามารถตีความโดยนัยได้ว่า ไม่รู้จักทิศทาง /ทิศทาง เนื่องจากคนโบราณใช้ดวงอาทิตย์ (ที่ขึ้นลงตามทิศทางเดิมเสมอ) เป็นเครื่องกำหนดทิศทางหลักในชีวิตประจำวัน
ดังนั้น การรวมคำว่า “ลา” (ไม่) เข้ากับ “หวัน” (ตะวัน) จึงสอดคล้องกับความหมายของ “ไม่รู้หวัน” (ไม่รู้จักตะวัน/ทิศทาง) นั่นเอง
ข้อเสนอแนะ นี่เป็นเพียงข้อเสนอส่วนตัวเกี่ยวกับที่มาของคำ “ลาหวัน” หากท่านใดมีความคิดเห็นหรือข้อมูลเพิ่มเติมในเชิงภาษาศาสตร์ โปรดชี้แนะเพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันได้เลยครับ
.
(คำว่า “ลา” ที่ประกอบจากตัวอักษรสองตัว คือ หลัมกับเลฟ (ลามกับอาลิฟ) ในวัฒนธรรมคนมลายูยังถูกใช้ในมิติคติชนที่น่าสนใจ…จะมาเล่าในโพสถัดไป )
#ได้รับข้อมูลเพิ่มเติมจากแบTitipan BhattaniaAbu Israfil “ลาหวัน” ที่คนแขกสงขลาใช้กัน มีความเป็นไปได้ว่ามาจาก Lawan ลาวัน ในภาษามลายูกลาง “… “ถ้าเป็นภาษามลายู คำนี้คือ Lawan หมายถึง สู้ / ดื้อ / ค้าน / ต่อกร / ไม่ยอม ซึ่งจะเห็นบางทีมีการเอาไปใช้ในการประกบคู่บอล เช่น ManU lawan Liverpool และบางครั้งจะย่อสั้นลงเหลือแค่ ManU LW Liverpool ดังนั้นคำนี้จึงมีสถานะเดียวกับ ManU สู้/ต่อกร Liverpool ครับ แค่เป็นอีกแนวทางหนึ่งที่มองเท่านั้น ซึ่งอาจจะใช่หรือไม่ใช่ก็ได้…”
เผยแพร่ครั้งแรกใน – https://www.facebook.com/share/p/1ADUjeikec/
