เมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมาคณะกัลยาณมิตรคนคอนชวนไปสำรวจพื้นที่ ตามรอยบันทึกการเดินทางของคนนครสมัยก่อน ตามสายน้ำเส้นเลือดที่หล่อเลี้ยงเมืองนคร สายน้ำที่มีต้นกำเนิดจากเขาหลวงในเขตอำเภอลานสกาไหลผ่านอำเภอต่างๆ มายังอำเภอเมืองก่อนแยกออกเป็นคลองสายต่างๆ ในเขตอำเภอเมืองไหลออกทะเลที่อ่าวปากพนัง
คณะสำรวจเจอข้อมูลดังที่หวังทพวกเขาจะผลิตงานวิชาการออกมาให้อ่านกัน ระหว่างรอเรื่องราวของพวกเขา ส่วนตัวสนใจเรื่องอาหารวัตถุดิบท้องถิ่น การลงพื้นที่ครั้งนี้ได้พบเจอพืชพรรณผลไม้มากมายที่ขึ้นเองตามธรรมชาติป่าริมคลอง ที่ปลูกตามสวนตามบ้านเรือน ช่วงนี้ฤดูส้มท้อนหรือกระท้อน
พี่น้องคนคอนที่เราได้พบเจอหยิบยื่นไมตรีมอบผลไม้ในบ้านในสวนให้กินให้เอามาเป็นของฝาก ผมได้กระท้อนบ้านลูกเล็กสุกแบบไม่มาก(พอเหลื้อม) ได้กระท้อนห่อรสหวาน
กลับเข้าในเมืองคอนตั้งใจแล้วว่าของที่ได้มานี้จะต้องแบ่งกับป้าย่ายายในซอยด้วยเพราะเยอะเกินจะกินไหว ฝากไว้ที่บ้านยายบูรณ์กับป้าภู่แล้วทั้งสองก็แจกพี่น้องละแวกใกล้เคียงให้ได้กินกัน
กระท้อนบ้านยังสุกไม่มาก พอเหลืองๆ ยายสมบูรณ์บอกผมว่าท่านจะยำกิน ลูกแบบนี้ยำกินอร่อย ยังมีความเปรี้ยวอยู่มาก เช่นเดิมยายบูรณ์ให้สูตรการทำแบบละเอียดมาก ตั้งแต่ขั้นตอนการเตรียมกระท้อน เป็นความรู้ใหม่ของผมอีกแล้ว เพราะสูตรของยายจะนำกระท้อนไปหมกไฟให้สุกเปลือกดำก่อน ยายบอกว่าทำให้ยางกระท้อนตาย รสชาติฝาดยางหายไปหมด นำไปล้างน้ำแล้วสับเป็นเส้นๆ เหมือนทำกระท้อนทรงเครื่อง น้ำยำทำง่ายๆ ใช้น้ำปลา น้ำผึ้ง (น้ำตาลจากเหลว) หรือน้ำตาลทราย ซอยหอมแดง พริกสด มะพร้าวคั่ว ยำรวมกันเพิ่มเนื้อสัตว์จะใช้กุ้งแห้งหรือกุ้งสดลวกก็อร่อย ยายบอกว่าจะใส่เคย (กะปิกุ้ง) ด้วยก็ได้ถ้าชอบเค็มหน่อยๆ
ได้สูตรยายบูรณ์มาเมื่อวันก่อน วันนี้มีจังหวะว่างลองทำกินดู ผมนำกระท้อนไปหมกจนดำ ระหว่างหมกตกใจไปหลายครั้งเพราะมีเสียงปะทุดังขึ้นหลายรอบ กลิ่นไหม้ที่ขับยางออกมาก็หอมดีนะครับ นำมาล้างน้ำตอนล้างเราจะลอกเปลือกออกได้เลย แล้วสับทั้งลูกแยกเปลือกกับเนื้อใส่ถ้วยเตรียมไว้ ผมเทน้ำผึ้งใส่ถ้วยใบใหญ่สำหรับยำ ซอยพริกสดเป็นพริกเขียว สีเหลืองและสีเเดง รสชาติเผ็ดไม่มาก ซอยหอมแดง ใส่กระท้อนลงไปคนให้เข้ากัน ใส่มะพร้าวคั่วและกุ้งลวกลงไปยำรวมกัน
โรยหน้าพริกสดซอยแฉลบกับหอมแดงซอยให้สวยงามน่ากิน ถือเป็นยำส้มท้อนหรือยำลูกท้อนที่มีความอร่อยไร้รสฝาดหลงเหลืออยู่ เนื้อกระท้อนมีกลิ่นหอมรสสัมผัสที่สุกแล้วก็นิ่มดี ผสานกับความเปรี้ยว หวาน เค็ม เผ็ดไม่มากกำลังดี กินเล่นจนหมดถ้วยเพลินดีครับ ยายบูรณ์บอกว่าสูตรนี้จะกินเล่นหรือกินกับข้าวก็ได้ทั้งนั้น พื้นที่ไหนมีกรรมวิธีการหมกกระท้อนก่อนทำอาหารเพื่อลดยางแบบนี้บ้างครับ
