คนบ้านควน ปลายน้ำคลองอู่ตะเภา แถวทะเลสาบสงขลา ตอนล่างมีชื่อเรียก “กุ้ง” ที่ไม่ธรรมดา คำเรียกเหล่านี้สะท้อนถึงวิถีชีวิต ความช่างสังเกต และการเปรียบเทียบอันเป็นเอกลักษณ์ของคนท้องถิ่น มาดูกันว่ากุ้งแต่ละตัวถูกตั้งชื่อตามลักษณะอะไรบ้าง
1. กุ้งหางแดง และ กุ้งขาว
“กุ้งหางแดง” คือกุ้งตัวสีขาว ที่มีจุดเด่นที่ “หางสีแดงสด” สมชื่อ จะต้องมีขนาดตัวเต็มไว้(ใหญ่) จึงจะถูกเรียกว่ากุ้งหางแดง “กุ้งขาว” คือชื่อที่เรียกกุ้งหางแดงนั่นแหละ แต่เป็นช่วงที่มันยังไม่โตเต็มวัย
.
2. “กุ้งแข็บ” กุ้งที่มี ลวดลายคล้ายลายพรางของชุดทหาร
ที่มาน่าสนใจ ผมสันนิษฐานว่าคนบ้านควนเราตั้งชื่อตาม “แข็บ” สัตว์บกตัวเล็กมีพิษคล้ายตะขาบที่มีในพื้นที่ เพราะมองว่ามีลวดลายคล้ายกัน นี่คือภูมิปัญญาที่นำชื่อสัตว์บกมาเรียกสัตว์ทะเล ซึ่งเราเรียกปลาอีกหลายชนิด เช่น ปลาวัว ปลาควาย ก็มาจากแนวคิดนี้ กุ้งเเข็บนี้เมื่อตัวเต็มไว้มีขนาดใหญ่ จะเรียกว่า “กุ้งแม่หวัด”
3. “กุ้งหัวหญ้า” เด่นที่ส่วนหัวเพราะมันมี หนวดจำนวนมาก มองดูแล้วคล้าย “กอหญ้า” จริง ๆ จึงเรียกตามสิ่งที่เห็นเลย
4.“กุ้งหัวเเข็ง” เป็นกุ้งที่มีเปลือกที่แข็งกว่ากุ้งชนิดอื่น โดยเฉพาะ ส่วนหัวที่แข็งเป็นพิเศษ
5. “กุ้งเคย” เจ้าตัวเล็กจิ๋วที่เรารู้จักกันดี เพราะเป็นวัตถุดิบสำคัญในการทำ “เคยกุ้ง” (กะปิ) หอม ๆ นั่นเอง
นี่คือเสน่ห์ของภาษาถิ่นที่อยู่คู่กับวิถีชีวิตของคนลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาที่บ้านควน ใครมีคำเรียกกุ้งแบบบ้านตยเองมาแชร์กันได้นะครับ
