“ข้าวดอกราย” คืออาหารพื้นถิ่นที่เป็นอัตลักษณ์ของตำบลสะกอม ครอบคลุมพื้นที่อำเภอจะนะและอำเภอเทพา จังหวัดสงขลา เมนูนี้สะท้อนวิถีชีวิตแห่งความสามัคคี ผ่านธรรมเนียมที่ชาวบ้านจะนำวัตถุดิบมาร่วมกันทำและล้อมวงรับประทานร่วมกันจากครกไม้ใบเดียว
ส่วนประกอบและวิธีทำแบบดั้งเดิม สูตรของ “นิเราะห์”การทำข้าวดอกรายเริ่มต้นจากการนำข้าวเย็นก้นหม้อมาโขลกรวมกับวัตถุดิบในท้องถิ่นเรียกว่า เทมข้าวดอกราย ได้แก่ พริกสด หอมแดง กะปิ ตะไคร้ มะขามเปียก เนื้อปลาต้ม อุปกรณ์ที่ใช้คือครกไม้ที่มีความพิเศษ โดยนอกจากจะใช้ตำแล้ว ด้านข้างของครกยังถูกออกแบบให้ใช้งานเป็นเขียงได้ในตัว
การรับประทานแบบดั้งเดิมจะเรียกว่า “กินข้าวราไหม” คำว่า “ราไหม” มาจากภาษามลายูกลาง คือคำว่า Ramai ซึ่งแปลว่า มากมายหรือเยอะแยะ โดยทุกคนจะล้อมวงใช้มือหยิบข้าวเปิบจากครกมารับประทานร่วมกัน รับประทานคู่กับผักเหนาะสดตามฤดูกาล อาหารทะเลย่าง ต้มหรือทอด
เชิญชวนสัมผัสวิถีถิ่น สำหรับผู้สนใจเรียนรู้มรดกทางวัฒนธรรมอาหารและการทำข้าวดอกรายโดยตรงจากพี่น้องบ้านสะกอมใหญ่ ผู้เป็นเจ้าของภูมิปัญญา
สามารถติดต่อได้ที่ บังเจะปิ อนันทบริพงษ์ กลุ่มจาระโผง(บ้านสะกอมใหญ่ ตำบลสะกอม อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา) เครือข่ายจะนะรักษ์ถิ่น โทรศัพท์ 086-746-7347 FB : เจะปิ อนันทบริพงษ์
นอกจากจะได้ลิ้มรสอาหารพื้นถิ่นแล้ว ผู้มาเยือนจะได้เรียนรู้ภาษาถิ่นสะกอมผ่านคำศัพท์เฉพาะที่ใช้เรียกวัตถุดิบในเมนูข้าวดอกราย
การเดินทาง บ้านสะกอมใหญ่ตั้งอยู่ไม่ไกลจากย่านเมืองเก่าสงขลาบ่อยาง ใช้เวลาเดินทางโดยรถยนต์ประมาณ 45 นาที สะดวกแก่การเดินทางไปสัมผัสวิถีชีวิตและอาหารพื้นถิ่นด้วยตนเอง”
