“ลาลู”เเหม็ด…ลาลูเเหม็ดแล้ว : คำคนแขกสงขลา

เรื่องเล่าจากช่วงวิกฤตมหาภัยน้ำท่วมหาดใหญ่
ในช่วงวิกฤตน้ำท่วมใหญ่หาดใหญ่ วันที่ผมเดินทางมาถึงอำเภอสิงหนครอยู่กับน้องสาว ความตื่นเต้นและความดีใจเกิดขึ้นเมื่อเราได้รับโทรศัพท์จาก “ปะ” (พ่อ) เราเปิดลำโพงและเรียกท่านอย่างดีใจ แม้เสียงจะขาด ๆ หาย ๆ แต่เราก็จับใจความสำคัญได้ว่าปะพูดว่า “…ลาลูเเหม็ด…”

ผมกับน้องสาวพยายามตั้งใจฟังก่อนที่สายจะตัดไป น้องสาวสงสัยว่าคำนี้หมายถึงอะไร เราจึงพยายามช่วยกันตีความและหาความหมายของคำพูดนี้ แต่ก็เครียดกังวลและต้องช่วยประสานงานต่อผมจึงเลิกคิด แต่น้องสาวยังแอบมาถามหาความหมายคืออะไรนะ
เมื่อผมเดินทางกลับมาถึงหมู่บ้านก่อน และน้องสาวตามมาถึงในช่วงบ่าย เราจึงได้มีโอกาสนั่งคุยกันอย่างละเอียด ซึ่งนำไปสู่ความเข้าใจในความหมายที่ปะพยายามสื่อสาร
ปะได้อธิบายว่า : คำว่า “ลาลูเเหม็ด” (หรือ “ลาลูเเหม็ดแล้ว”) นั้น ปะต้องการสื่อถึงความหมายที่ว่า “อัลเลาะห์ลงบาลา (ภัยพิบัติ) ให้เหมือนกันหมด หรือ เสมอเหมือนกันหมด”

ผมจึงสันนิษฐานว่า คำว่า “ลาลู” อาจกร่อนเสียงมาจากคำว่า “Selalu” (เซอลาลู) ในภาษามลายู ซึ่งมีความหมายว่า “เสมอ” ?
บทเรียนจากเหตุการณ์ในอดีต
ปะได้เล่าต่อไปถึงเหตุการณ์น้ำท่วมในปีก่อน ๆ เพื่อเปรียบเทียบ โดยระบุว่า “นึกถึงปีก่อนหน้า บางปีท่วมทั้งหมู่บ้าน บางปีท่วมเพียงบางหลัง แต่พอรัฐเปิดให้ลงทะเบียนขอรับเงินช่วยเหลือ คนที่ไม่ถูกน้ำท่วมก็ยังขอรับเงินไปด้วย นี่แหละอัลเลาะห์ตัดสินแล้ว”
ผมเห็นด้วยกับปะในเรื่องนี้ มันคือการเราต้องขอดูอาร์ (ขอพร) ให้เราถูกน้ำท่วมไปด้วย เพราะการกระทำที่ทุจริตเช่นนี้ถือว่า ไม่ถูกต้องตามหลักความเชื่อทางศาสนาทางศาสนาของเรา

ความทรงจำของผมย้อนกลับไปถึงปีนั้น และนึกขึ้นได้ว่า มีการกระทำที่ฉวยโอกาสเกิดขึ้นจริง เช่น คนที่ไม่มีวัวเลี้ยงก็ไปลงทะเบียนรับเงินช่วยเหลือเลี้ยงวัว และผู้มีอำนาจก็เซ็นรับรองให้ เพราะมีการเกี่ยวข้องกับผลประโยชน์หรือคะแนนเสียง ฯลฯ
.
คำพูดของปะ “ลาลูเเหม็ด” จึงเป็นคำที่สะท้อนถึงการตัดสินของอัลเลาะห์ที่จะให้บาลาเกิดขึ้นอย่างเสมอหน้า เพื่อเป็นการเตือนสติ และอาจเป็นบทลงโทษสำหรับผู้ที่เคยกระทำทุจริตโดยฉวยโอกาสจากภัยพิบัติ…เตือนฉันเตือนเธอ
.
สามารถ สาเร็ม (เขียน)
วันที่ 30 พฤศจิกายน 2568
บาลาโต๊ะวัน : บันทึกมหาภัยพิบัติ(หาดใหญ่)คนรอบทะเลสาบสงขลา