ณ ปลายคาบสมุทรสทิงพระ ริมเชิงเขาหัวเขาและเขาโรงเรียน คือที่ตั้งอันเก่าแก่ของชุมชนมุสลิมสงขลา หรือที่รู้จักกันในนาม “คนแขกสงขลา” ณ บ้านหัวเขา ตำบลหัวเขา อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา ชุมชนแห่งนี้สร้างบ้านเรือนเรียงรายแนบชิดติดผืนน้ำทะเลสาบสงขลา สะท้อนวิถีชีวิตที่ผูกพันกับสายน้ำมาเนิ่นนาน
ทุกเช้าวันอังคารและวันศุกร์ พื้นที่บริเวณใกล้กับโรงเรียนบ้านหัวเขาจะกลับมามีชีวิตชีวาอีกครั้งด้วยตลาดเช้าชุมชน ที่นี่ไม่ได้เป็นเพียงแหล่งรวมวัตถุดิบสดใหม่จากทะเลสาบสงขลา ทั้งสัตว์น้ำและพืชพรรณท้องถิ่นในราคาย่อมเยา หากแต่ยังเป็นขุมทรัพย์แห่งอาหารพื้นถิ่นและขนมโบราณหาทานยาก ซึ่งร้อยเรียงเรื่องราวทางวัฒนธรรมผ่านรสชาติที่ตกทอดกันรุ่นต่อรุ่น
มรดกทางรสชาติ: สำรับคาวจากวิถีประมงสองน้ำ
อาหารพื้นถิ่นของบ้านหัวเขาแสดงออกถึงความอุดมสมบูรณ์จากฐานทรัพยากร ทั้งในทะเลสาบสงขลาหน้าบ้านและทะเลอ่าวไทย ถือเป็นมรดกทางวัฒนธรรมการกินที่เชื่อมโยงผู้คนในคาบสมุทรมลายูเข้าไว้ด้วยกัน
ข้าวมันแกง หรือ ข้าวมันแกงไก่ เมนูเอกลักษณ์ที่ใช้ข้าวเจ้าหุงกับกะทิเข้มข้น ทานคู่กับแกงคั่วหลากหลายชนิด เช่น แกงคั่วไก่ แกงคั่วเนื้อ แกงคั่วปลามีหลัง หรือปลาดุกทะเล และแกงคั่วปลาขี้สน
เสริมรสความอร่อยด้วยกุ้งต้มน้ำผึ้งและปลาลูกเมะทอดกรอบ ตัดรสชาติด้วยความเผ็ดเปรี้ยวจาก “ดีปลียำส้ม” เมนูนี้มีความเกี่ยวโยงทางวัฒนธรรมกับ “นาซิเลอะมัก” อาหารประจำชาติของประเทศมาเลเซีย สะท้อนรากเหง้าร่วมกันของคนแขกรอบทะเลสาบสงขลา
ยำสาย หรือ ยำสาหร่ายผมนาง
เมนูความอร่อยจากธรรมชาติ นำสาหร่ายผมนางที่เก็บจากทะเลสาบหน้าบ้าน ผ่านกรรมวิธีการตากแดดและล้างน้ำ ก่อนนำมายำด้วยสูตรลับก้นครัวที่สืบทอดกันมา กินกับใบชะพลู หอมแดงซอยและพริกสดในหนึ่งคำได้รสสัมผัสอร่อยจากวัตถุดิบในทะเลสาบสงขลา
ข้าวเปียกเทะ
ข้าวต้มกะทิรสชาติมันเค็มกลมกล่อม ต้มข้าวเจ้ากับน้ำกะทิจนเละ กินคู่กับปลาแห้งและกุ้งต้มน้ำผึ้ง
.
ลูกอ้วน ลูกชิ้นพื้นบ้านที่คนแขกรับมาจากวิถีการกินของคนจีน นำมารังสรรค์เป็นสูตรลับฉบับต้นเอง ทำจากเนื้อปลาสากตำรวมกับพริกไทยและกระเทียม ปรุงรสด้วยเกลือแล้วนำไปนึ่งให้สุก ทานคู่กับน้ำจิ้มรสเด็ด
นอกจากอาหารคาวแล้ว ตลาดนัดบ้านหัวเขายังละลานตาไปด้วยขนมพื้นบ้าน ซึ่งล้วนสะท้อนภูมิปัญญาการทำขนมแบบคนแขกลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา
ขนมเบื้องน้ำแกง ขนมพื้นบ้านที่ทำจากแป้งข้าวเจ้า ทานคู่กับน้ำแกงที่เคี่ยวจากกะทิและน้ำตาล โดยคำว่า “ขนมเบื้อง” ในที่นี้คือชื่อเรียกโบราณที่มีลักษณะเดียวกับขนมครก ยังพบให้หลายหมู่บ้านของคนแขกรอบทะเลสาบสงขลา
เหนียวลาวะ ข้าวเหนียวนึ่งสุก ราดด้วยน้ำแกงข้นที่เรียกว่า “ลาวะ” ทำจากการกวนกะทิ สาคู ไข่เป็ด น้ำตาล และหัวหอมเข้าด้วยกัน ให้รสชาติหวานมันเป็นเอกลักษณ์
เหนียวเออะ ขนมหวานสามชั้นที่มีความประณีตในการทำ ชั้นล่างประกอบด้วยข้าวเหนียวและกล้วยตรงกลาง นำไปนึ่งกับน้ำกะทิ แล้วราดหน้าด้วยสังขยาเนื้อเนียนนุ่ม
เหนียวกลุ่ม ข้าวเหนียวนึ่งสุกนำมาปั้นเป็นก้อนกลม คลุกเคล้ากับมะพร้าวทึนทึกขูดฝอยและโรยน้ำตาลทราย
ขนมปำ ขนมแป้งหมักที่มีส่วนผสมของแป้งและน้ำตาล ทำให้สุกด้วยการนึ่ง ทานคู่กับมะพร้าวทึนทึกรสเค็ม เป็นขนมโบราณที่สามารถพบได้ในหลายพื้นที่บนคาบสมุทรมลายูและหมู่เกาะ
ต้ม ข้าวเหนียวผัดกับน้ำกะทิ นำมาห่อด้วยใบกระพ้อเป็นรูปทรงสามเหลี่ยม แล้วนำไปต้มจนสุก การได้มาเยือนตลาดนัดบ้านหัว นอกจากจะได้อิ่มอร่อยกับอาหารและขนมรสชาติดั้งเดิมในราคาประหยัดแล้ว ยังเปรียบเสมือนการเปิดประตูบานใหญ่เข้าสู่โลกและการทำความรู้จักวิถีชีวิต ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรมของชุมชนคนแขกลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาได้อย่างลึกซึ้งและงดงามครับ
พิกัด : https://maps.app.goo.gl/Run1DhDQFdUay3Ys5
เผยแพร่ครั้งแรกใน – https://www.facebook.com/share/p/1BrrxNSbYY/
