พระเจ้าสร้างธรรมชาติให้เป็นคลังเสบียงอันอุดมสมบูรณ์เป็นของขวัญที่มอบความหลากหลายให้แก่ผู้คน ในพื้นที่นิเวศปลายน้ำคลองอู่ตะเภาริมขอบรอบทะเลสาบสงขลาผู้คนในแถบนี้มิได้พึ่งพาเพียงผลผลิตจากทะเลเท่านั้น แต่ยังรวมถึง “ดอกไม้” ซึ่งเป็นส่วนสำคัญที่ฝังรากลึกอยู่ในวิถีชีวิตและวัฒนธรรมการบริโภคมาอย่างยาวนาน ที่ส่งต่อภูมิปัญญาวิถีการกินจากรุ่นสู่รุ่น
สำหรับพี่น้องในเขตนิเวศริมทะเลสาบสงขลาตอนล่าง ที่บ้านควน ตำบลคูเต่า อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา นั้น ดอกไม้ที่รู้จักกันดีคือ ดอกเเหม็ด (ดอกเสม็ด)
ดอกเเหม็ดนี้ไม่ได้หาได้จากสวนสวย แต่เติบโตอยู่ใน ป่าเเหม็ด (ป่าเสม็ด) ซึ่งเป็นพื้นที่ลุ่มชุ่มน้ำที่ทอดตัวอยู่ท้ายหมู่บ้าน ป่าแห่งนี้จึงถูกเปรียบเปรยว่าเป็นดั่ง “หม้อข้าวหม้อแกง” หรือซูเปอร์มาร์เก็ตทางธรรมชาติของชาวบ้าว
ป่าเหม็ดเป็นแหล่งหาวัตถุดิบทำอาหารชั้นเลิศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วง ฤดูกาลมรสุมปลายปี ที่คลื่นลมในทะเลสาบสงขลาตอนล่างโหมกระหน่ำรุนแรง จนชาวประมงไม่สามารถออกเรือไปหาปลาได้
ในยามที่ขาดแคลนโปรตีนจากทะเล ดอกเเหม็ด จะทำหน้าที่เป็นผักทดแทนที่มีคุณค่า ชาวบ้านจะนำดอกเหม็ดซึ่งมีรสชาติเฉพาะตัวออกขมฝาดเล็กน้อย มาใช้เป็น “ผักเหนาะ”กินกับแกงปลาที่หาได้จากป่าเเหม็ด หรือ “ผักหมวด” (ผักเครื่องเคียง) อันขาดไม่ได้ เมื่อรับประทานคู่กับ ข้าวยำ ซึ่งเป็นอาหารจานหลักของคนภาคใต้
การได้ลิ้มรสของดอกเหม็ดสด ๆ กลิ่นหอมเฉพาะตัว พร้อมข้าวยำในยามที่ท้องทะเลกำลังปั่นป่วน ถือเป็นมื้ออาหารที่มิได้ให้เพียงความอิ่มท้อง แต่ยังสะท้อนถึง ความผูกพันอันแน่นแฟ้นและภูมิปัญญา ของผู้คนในการพึ่งพาตนเองจากทรัพยากรธรรมชาติที่อยู่ใกล้ตัวอย่างชาญฉลาด
ชาวนี้ผมตามวะไปเก็บกัด(อวน)ที่ดักปลาไว้จึงเก็บดอกเเหม็ดกลับมาด้วยกินคู่กับข้าวยำน้ำเคย…ว่าหรอยหนัด_หรอยจังฮู้นิ….
เผยแพร่ครั้งแรกใน – https://www.facebook.com/share/p/1EC4pC7D94/
