มหาภัยพิบัติน้ำท่วมใหญ่ ได้มอบช่วงเวลาพิเศษให้หนึ่งชีวิตคือผมต้องอยู่บ้านยาวนานขึ้น จังหวะชีวิตที่ช้าลงนี้เองเปิดโอกาสให้ได้ใช้เวลาร่วมกับครอบครัวและช่วยเหลือสาธารณะเท่าที่ทำได้ ช่วงเย็นของแต่ละวัน “วะ” (คำเรียกลุงหรือพี่ชายของแม่) จะออกไปวางกัด (เครื่องมือดักปลาหรืออวน) และในยามเช้ามืดก็ถึงเวลาไปเก็บกลับคืนมา ผมมักจะติดตามไปด้วยเสมอทั้งเช้าและเย็น แต่ที่ชอบเป็นพิเศษคือช่วงเช้ามืด
การออกเก็บกัด เริ่มต้นหลังจากเสร็จสิ้นการ มาหยังซูโบ๊ะ (ละหมาดหัวรุ่ง) ประมาณตีห้าครึ่ง เมื่อเราไปถึง ป่าเสม็ด ซึ่งเป็นแหล่งหาปลาทางทิศตะวันตกของหมู่บ้าน ท้องฟ้ายังคงมืดมิด ก่อนจะค่อยๆ สว่างขึ้นอย่างช้าๆ แสงอาทิตย์ที่เริ่มโผล่พ้นขอบฟ้าทางทิศตะวันออกทาบทาลงบนผืนน้ำป่าเสม็ดและต้นโหนดจนเกิดเป็นประกายระยิบระยับ ภาพความทรงจำอันงดงามเหล่านี้ถูกบันทึกไว้ด้วยกล้องโทรศัพท์มือถือเครื่องเก่าๆของผม
เมื่อกลับถึงบ้าน หน้าที่ต่อไปคือช่วย “วะ” ปลดปลาออกจากกัด กิจวัตรเรียบง่ายนี้พาให้ผมได้กลับไปสัมผัสคำพูดและสำเนียงเก่าๆ ที่เคยหลงลืมไปบ้าง เรื่องราวอันยืดยาวนี้ แท้จริงแล้วผมแค่ต้องการนำเสนอเพียงแค่คำเดียวที่ได้ยินเมื่อเช้านี้ครับ
“วันนี้ กูหรัง ไปให้พ้นปลา”
คำว่า “กูหรัง” ที่”วะ” พูดออกมา ทำให้ผมต้องทบทวนความจำอยู่ชั่วครู่ก่อนจะ “อ้อ” ในใจ
คำนี้มีความหมายว่า “ได้น้อย” หรือ “น้อยกว่า” ในบริบทนี้หมายถึงการจับปลาได้น้อยกว่าเมื่อวาน คำว่า กูหรัง กลายเสียงมาจากคำในภาษามลายูกลางว่า Kurang (กูรัง) ซึ่งแปลว่า น้อยกว่า
กูหรัง เป็นคำที่คนแขกสงขลาแถบบ้านควนและหมู่บ้านอื่นๆ ในตำบลคูเต่า อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา
ยังคงใช้กันอยู่ คำนี้ไม่ได้เป็นเพียงคำบอกปริมาณ แต่เป็นสำเนียงที่สะท้อนวิถีชีวิตและรากเหง้าทางภาษาที่เชื่อมโยงชุมชนรอบทะเลสาบสงขลาเข้าไว้ด้วยกัน หากท่านใดเป็นคนแขกรอบทะเลสาบสงขลาและยังคงใช้คำนี้อยู่ ลองแบ่งปันกันได้ว่าบ้านท่าน “แหลง” (พูด) คำนี้ว่าอย่างไรบ้างครับ…พี่น้องคนไทยในลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาบ้านใคร แหลงบ้าง?
เผยแพร่ครั้งแรกใน – https://www.facebook.com/share/p/1EzTLPXKiC/
