พิกัดร้าน : https://maps.app.goo.gl/iesLQo1XCxdWGBp28
เช้าตรู่หกโมงครึ่ง ฝนตกพร่ำๆบนเส้นทางสู่ดินแดนปตานี…สู่ปลายด้ามขวานที่นราธิวาส พวกเรากองคาราวานเดินทางเหยียบย่ำเข้าสู่เมืองจะนะ จังหวัดสงขลา ท้องที่ว่างเปล่าส่งเสียงประท้วงให้ต้องแวะหา “ของหรอย” (ซือดะๆ) ณ ดินแดนรอยต่อทางวัฒนธรรมที่ผู้คนหลากหลายเชื้อชาติและภาษาใช้ชีวิตร่วมกัน
เราแวะฝากท้องกันที่ร้านเล็กๆ ในหมู่บ้านนามว่า “กาปงสุเหร่า” ซึ่งเป็นที่อยู่ของพี่น้องมลายูมุสลิม ที่เรียกตนเองว่า “ออแรนายู” พวกเขาใช้ภาษาที่เรียกว่า “แกแจะนายู” ซึ่งเป็นสำเนียงมลายูปตานี เป็นพี่น้องมลายูกลุ่มเดียวกับทางปตานี ที่สืบทอดเชื้อสายและวัฒนธรรมอยู่ที่นี่มาหลายชั่วคนแล้ว การได้มาเยือนจะนะตรงห้าแยก จึงคล้ายกับการที่เราได้ไปถึงปตานีแล้วอย่างแท้จริง ผ่านประตูแห่งวัฒนธรรมอาหารของผู้คนที่เราสามารถสัมผัสและลิ้มลองได้
“นาซิกือราบู”…อาหารอัตลักษณ์แห่งรอยต่อ
อาหารอัตลักษณ์ของร้านที่ดึงดูดสายตาและชวนให้น้ำลายสอคือ “นาซิกือราบู บูดู” (Nasi Kerabu) หรือ “ข้าวยำบูดู” ข้าวหุงสีฟ้างดงามจากดอกอัญชันวางเคียงข้างด้วยผักสมุนไพรนานาชนิด ไม่ว่าจะเป็นใบชะพลู ตะไคร้ ถั่วงอก ผักบุ้ง ฯลฯ คลุกเคล้ากับ ปลาผง และ พริกป่น รสชาติที่ขาดไม่ได้คือ “บูดู” น้ำปรุงรสสำคัญของพี่น้องออแรนายู และที่โดดเด่นสะดุดตาคือ บี้หุ้นผัดสีชมพู ชวนหิวที่อาแบ (พี่ชาย) จากกลันตันสั่งมาถึงสองจาน
ปูโล๊ะญอ…เหนียวพร้าว
สำหรับผมในเช้านี้ ขอเลือกอาหารที่เรียบง่ายแต่เปี่ยมไปด้วยเสน่ห์ของท้องถิ่นอย่าง “ปูโล๊ะญอ” หรือ “ข้าวเหนียวพร้าว” ข้าวเหนียวนึ่งอุ่นๆ กินคู่กับ มะพร้าวขูด (ญอ) ที่ผสมเกลือเล็กน้อย ได้รสชาติมันเค็มกลมกล่อมลงตัว กับเครื่องเคียงอื่นๆที่มี “ปลาส้ม” (อีแกมาแซ) เป็นปลาส้มที่นำมาผัดกับไข่มีรสชาติเปรี้ยวสมชื่อ, “ปลาหวาน” (อีแกมะนิ) ปลาทูแขกนำมาต้มกับน้ำตาล จากนั้นจึงนำไปทอดอีกครั้ง เป็นการนำ “ของคาวมาทำเป็นของหวานและทอด” ที่ให้รสชาติหวานๆเค็มๆ ลงตัว, “ซามาลาแจ” หรือ น้ำชุบเคย/น้ำพริกกะปิ รสเผ็ดร้อนที่ช่วยเติมเต็มรสชาติในทุกคำ เป็นอาหารที่อร่อยมากจริงๆ จนกินแป๊บเดียวก็หมดจาน
หลังจากอิ่มหนำกับของคาว ก็ต้องตบท้ายด้วยเสน่ห์ของ ขนมนายู (มลายู) อีกสองอย่างที่ห้ามพลาด
“เจ๊ะเเมะ” ขนมทอดจากหัวมันเทศบดละเอียด สอดไส้น้ำตาลปั้นเป็นลูกยาวเรียวแหลมทั้งสองข้าง รูปร่างสวยงามน่ารัก ขนมชนิดนี้ผมเคยกินครั้งแรกในหมู่บ้านออแรนายูที่เก้าเส้ง(สงขลา) ได้ความรู้จากแบ “Adi Atsauri” ว่า ในมาเลเซียจะพบทำกันหลักๆ ที่รัฐกลันตัน ซึ่งแสดงว่านี่คือขนมที่พบได้ในพื้นที่วัฒนธรรมของ กลันตัน ปตานี และสงขลาในหมู่บ้านพี่น้องออแรนายูเท่านั้น
“อาเก๊าะ” ขนมอบที่มีกรรมวิธีรับจากฝรั่ง แต่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว หอมกลิ่นใบเตยอ่อนๆ รสชาติหวานไม่มาก เนื้อสัมผัสนุ่มละมุนลิ้น
รสชาติของอาหารเหล่านี้ไม่ใช่แค่ความอร่อย แต่คือการได้ลิ้มลอง “รสมือแมะ” (รสมือแม่) ของ “ออแรนายู” ที่ห้าแยกจะนะ ท่านใดที่อยากสัมผัสรสชาติแบบมลายูปตานีแนะนำให้มาลิ้มลองที่ร้านแห่งนี้ (พิกัด : จะนะตรงห้าแยก https://maps.app.goo.gl/iesLQo1XCxdWGBp28) รับรองว่าคุณจะได้สัมผัสรสชาติอันเป็นเอกลักษณ์ที่ไม่ต้องเดินทางไปถึงปตานีก็สัมผัสได้ถึงแก่นแท้ของวัฒนธรรมที่ปลายด้ามขวาน
ผู้เขียนคนขวาสุด ถ่ายภาพกับแบ พี่ชายที่ใจดีทั้งสองท่านจากรัฐกลันตัน แบ Adi Asauri แบ Mohamad Bin Salleh
เผยแพร่ครั้งแรกใน – https://www.facebook.com/share/p/17R3d2YwEX/
